Corrected on My Opinion on Sentence in Thai

ปรับความเข้าใจและแก้ไขความเห็นของผมเกี่ยวกับประโยคในภาษาไทย

หลังจาก post blog ก่อนหน้านี้ และได้ไปพูดคุยต่อในกลุ่ม Thai NLP ซึ่งคุณ Ponrawee ได้ให้ความกรุณามาอธิบายเพิ่มเติมจนผมเข้าใจ ซึ่งจะขอยกคำอธิบายมาไว้ ณ ที่นี้ครับ

พูดถึงส่วนที่ผมยังไม่ได้พูดถึงในบทความละกันครับ หลักภาษาไทย ที่พี่พูดถึง มันคือหลักภาษาไทย ของพระยาอุปกิตศิลปสารครับ พวกศัพท์เทคนิคแบบ สังกรประโยค คุณานุประโยค ฯลฯ พวกนี้มาจากหลักภาษาไทยของพระยาอุปกิตฯ ทั้งสิ้น ซึ่งต้นแบบของหลักภาษาไทยที่พระยาอุปกิตฯ เขียน ก็คือไวยากรณ์บาลี (ซึ่งก็เป็นภาษาตระกูล Indo-European อีกทอดนึง ไม่ได้เป็นญาติอะไรกับภาษาไทย) การพยายามยัดใส่ไวยากรณ์บาลีของพระยาอุปกิตฯ ทำให้ภาษาไทยมี category มากมายที่ภาษาไทยไม่ได้มีจริง ๆ ด้วยซ้ำ เช่น ลิงค์ หรือ เพศทางไวยากรณ์ (grammatical gender) ดังนั้น หลักภาษาไทยอันนี้ มันมี bias ในการนำวิธีการอธิบายโครงสร้างภาษาบาลีมาใส่ภาษาไทยด้วยซ้ำครับ ถ้าเรากังวลเรื่องการเอาโครงสร้างภาษาอื่นมาอธิบายภาษาไทย การอ้างหลักภาษาไทยอันนี้ อาจจะแย่กว่าพูดถึงอะไรที่เป็นสากลในภาษาอย่าง illocutionary force ด้วยซ้ำครับ หลักภาษาไทยที่เขียนได้ดีกว่า คือหลักภาษาไทยของนักภาษาศาสตร์เชิงโครงสร้าง ที่พยายามอธิบายภาษาตามที่ภาษานั้น ๆ เป็น เช่น ของอาจารย์วิจินตน์ ภาณุพงศ์ครับ อันนี้เป็นความรู้ทั่วไปสำหรับคนที่เรียนภาษาไทย และเรียนภาษาศาสตร์ครับ แล้วก็ นิยาม sentence ที่ผมให้ มันไม่ได้มาจากภาษาอังกฤษครับ ถ้ามาจากภาษาอังกฤษ นิยามจะแคบกว่านี้มาก (เช่น บอกว่า sentence คือ subject + predicate) นิยามที่ผมให้ มาจากความพยายามในการหาว่าอะไรที่ตรงกับ intuition ของคนว่า อันนี้คือ 1 sentence ในหลาย ๆ ภาษา เพราะ linguistics ไม่ได้สนใจความรู้เฉพาะภาษาใดภาษาหนึ่ง แต่สนใจความรู้เกี่ยวกับภาษาที่ใช้ได้กับหลาย ๆ ภาษาครับ แล้วก็ ในบทความ อนุประโยค จะตรงกับ clause มากกว่าครับ ไม่ใช่ sentence ดังนั้นเราอาจจะคุยกันคนละเรื่องอยู่ด้วยซ้ำ บทความผมเริ่มจากนิยาม sentence ที่คิดว่าตรงกับ intuition ของคนส่วนมาก ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับของหลาย ๆ คนเป๊ะ ๆ เพราะอย่างที่บอก ไอเดียเรื่อง sentence เป็นของสร้างที่เราได้ intuition มาจากการเรียนในห้อง ผมคิดว่ายังมีอีกหลายจุด แต่ว่าที่เขียนใน blog ชัดพออยู่แล้ว ประมาณนี้ครับ

ซึ่งหมายความว่าผมเข้าใจอะไรผิดไปหลายอย่าง

  1. อย่างแรก (และน่าจะสำคัญที่สุด) คือสิ่งที่เรียกว่า "ประโยค" หรือ "sentence" ในความหมายของนักภาษาศาสตร์ เป็นคนละอย่างกับ "ประโยค" ตามหลักภาษาไทย
  2. นิยามของ "ประโยค" ที่ใช้ไม่ได้เป็นนิยามของ "sentence" ในภาษาอังกฤษ
  3. คำถามว่า ภาษาไทยมีสิ่งที่เรียกว่า "ประโยค" หรือไม่? เป็นคำถามถึงประโยคในนิยามของนักภาษาศาสตร์ดังที่กล่าวไว้ข้างต้น ไม่ใช่ประโยคตามนิยามของหลักภาษาไทย

สิ่งที่ยากสำหรับตัวผมเองคือผมยังคงต้องใช้นิยามของ "ประโยค" ตามหลักภาษาไทย(แบบเดิม)ในการทำงานต่อไปพร้อมๆ กับที่ต้องใช้นิยามของ "ประโยค" ตามนักภาษาศาสตร์เชิงโครงสร้างไปด้วยในเวลาเดียวกัน จะต้องเกิดสงครามย่อยๆ ขึ้นในสมองของผมแน่นอน 😆